Minister Edukacji ogłosiła prognozę zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na poziomie krajowym i wojewódzkim. Dokument ma wskazać kierunki rozwoju oferty edukacyjnej w szkołach branżowych oraz stanowić podstawę do planowania kształcenia zawodowego i systemu finansowania szkół oraz pracodawców.

W całym kraju wskazano 34 zawody o szczególnym znaczeniu dla rozwoju państwa. Ich wybór ma wspierać rozwój szkolnictwa branżowego poprzez stymulowanie oferty edukacyjnej szkół prowadzących kształcenie zawodowe. Wśród zawodów o kluczowym znaczeniu znalazły się: automatyk, betoniarz-zbrojarz, cieśla, dekarz, elektromechanik, elektryk, kierowca mechanik, mechanik-monter maszyn i urządzeń, mechatronik, monter izolacji przemysłowych, monter konstrukcji budowlanych, monter nawierzchni kolejowej, monter stolarki budowlanej, operator maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych, operator maszyn i urządzeń w gospodarce odpadami, opiekun w domu pomocy społecznej, operator obrabiarek skrawających, technik automatyk, technik automatyk sterowania ruchem kolejowym, technik budowy dróg, technik dekarstwa, technik elektroenergetyk transportu szynowego, technik elektromobilności, technik elektryk, technik energetyk, technik gospodarki nieruchomościami, technik gospodarki odpadami, technik izolacji przemysłowych, technik mechanik, technik mechatronik, technik montażu i automatyki stolarki budowlanej, technik robotyk, technik spawalnictwa i technik transportu kolejowego.

Po raz pierwszy na liście krajowej znalazł się zawód technik gospodarki nieruchomościami. Jak wynika z danych publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny, w Polsce systematycznie rośnie liczba mieszkań i nowych nieruchomości. Oznacza to zwiększone zapotrzebowanie na specjalistów zajmujących się zarządzaniem nieruchomościami zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym. Nowy zawód ma wypełnić lukę kadrową w obszarze obsługi administracyjnej i finansowej wspólnot mieszkaniowych oraz spółdzielni, a także w sektorze deweloperskim, komercyjnym i publicznym.

W tym roku po raz drugi opublikowano odrębny wykaz zawodów, dla których przewiduje się szczególnie istotne zapotrzebowanie w poszczególnych województwach. Lista ta obejmuje wszystkie zawody wskazane w części krajowej i dodatkowe specjalizacje o znaczeniu regionalnym. W województwie śląskim w wykazie zawodów o szczególnie istotnym zapotrzebowaniu znalazło się 36 profesji: automatyk, betoniarz-zbrojarz, cieśla, dekarz, elektromechanik, elektryk, kierowca mechanik, mechanik-monter maszyn i urządzeń, mechatronik, monter izolacji przemysłowych, monter konstrukcji budowlanych, monter nawierzchni kolejowej, monter stolarki budowlanej, operator maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych, operator maszyn i urządzeń w gospodarce odpadami, operator obrabiarek skrawających, opiekun w domu pomocy społecznej, technik automatyk, technik automatyk sterowania ruchem kolejowym, technik budowy dróg, technik dekarstwa, technik elektroenergetyk transportu szynowego, technik elektromobilności, technik elektryk, technik energetyk, technik gospodarki nieruchomościami, technik gospodarki odpadami, technik izolacji przemysłowych, technik mechanik, technik mechanik lotniczy, technik mechatroni, technik montażu i automatyki stolarki budowlanej, technik przemysłu metalurgicznego, technik robotyk, technik spawalnictwa i technik transportu kolejowego.

Celem dokumentu jest wspieranie adekwatnego i celowego kształcenia zawodowego, tak aby ograniczać ryzyko bezrobocia wśród absolwentów szkół branżowych oraz lepiej dopasować ofertę edukacyjną do potrzeb gospodarki. Stanowi ono syntetyczne ujęcie danych opisujących trendy na rynku pracy w kontekście strategii rozwoju państwa i regionów. Przy jego opracowaniu wykorzystano analizy przygotowane przez Instytut Badań Edukacyjnych, bazujące m.in. na statystyce publicznej, danych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Systemu Informacji Oświatowej. Uwzględniono także opinie rad sektorowych ds. kompetencji, Rady Programowej ds. kompetencji oraz ministrów właściwych dla poszczególnych zawodów. Zastosowane procedury analityczne pozwoliły na kompleksowe ujęcie czynników wpływających na popyt i podaż pracy w perspektywie pięcioletniej z uwzględnieniem danych ekonomicznych, demograficznych i edukacyjnych w przekroju branżowym oraz regionalnym.

Ogłoszona prognoza ma bezpośredni wpływ na finansowanie szkół i kształcenia zawodowego. Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami prawa oświatowego samorządy w 2027 r. otrzymają zwiększone środki na szkoły kształcące w zawodach objętych szczególnym zapotrzebowaniem na rynku krajowym oraz szczególnie istotnym zapotrzebowaniem w regionach wskazanych w prognozie na 2026 r. Dzięki temu szkoły i organy prowadzące mogą już teraz planować uruchamianie kierunków kształcenia w roku szkolnym 2026/2027, mając pewność co do wyższego poziomu finansowania. Dla zawodów z listy krajowej i z list wojewódzkich przewidziano zwiększenie potrzeb oświatowych na ucznia o ok. 2 tys. zł. Wzrośnie również dofinansowanie dla pracodawców kształcących młodocianych pracowników w tych zawodach – o 2570 zł. Mechanizm ten obejmuje uczniów rozpoczynających naukę w danym zawodzie i obowiązuje przez cały cykl kształcenia, co ma zapewnić samorządom stabilność finansową i zachęcić do rozwijania kierunków szczególnie istotnych dla rozwoju gospodarki.

fot. freepik.com
oprac. /kp/