Rusza program pilotażowy wspierający przygotowanie inwestycji w transformację energetyczną. Inicjatywa realizowana w ramach instrumentu European Local Energy Assistance (ELENA) przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ma pomóc samorządom i spółkom ciepłowniczym w przygotowaniu projektów modernizacyjnych w sektorze energetycznym i budynkach publicznych. Program ma ułatwić pozyskiwanie finansowania na inwestycje, zwiększyć efektywność energetyczną i przyczynić się do poprawy jakości powietrza.

Umowę dotyczącą realizacji „Krajowego Programu Pilotażowego ELENA” podpisano 3 marca w Luksemburgu. Dokument sygnowali Ioannis Tsakiris – wiceprezes Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz Dorota Zawadzka-Stępniak – prezes zarządu NFOŚiGW. Budżet projektu wynosi 4,5 mln euro, z czego 4,05 mln euro stanowi wsparcie ze strony Europejskiego Banku Inwestycyjnego.

Program będzie realizowany w latach 2026–2029 i skoncentruje się na wsparciu eksperckim przy przygotowaniu inwestycji w sektorze ciepłowniczym i modernizacji budynków użyteczności publicznej. Z usług doradczych finansowanych przez NFOŚiGW skorzystają jednostki samorządu terytorialnego i przedsiębiorstwa ciepłownicze. W ramach pilotażu planowane jest opracowanie dokumentacji inwestycyjnej dla co najmniej 65 podmiotów działających w sektorze ciepłowniczym oraz przygotowanie minimum 80 projektów dotyczących termomodernizacji budynków publicznych.

Jak podkreśla Dorota Zawadzka-Stępniak, projekt zakłada stworzenie centrum kompetencji wspierającego proces transformacji energetycznej w Polsce. – Centrum kompetencji, które powstanie w ramach projektu ELENA, jest odpowiedzią na potrzeby rynkowe w zakresie doradztwa inwestycyjnego wspierającego proces transformacji energetycznej Polski. Realizacja programu ELENA sprawia, że NFOŚiGW będzie dysponować unikalną w skali Europy ofertą łączącą zarówno wsparcie merytoryczne, doradcze i finansowe dla przyszłych beneficjentów. Ta ambitna inicjatywa wpisuje się w strategię działania Funduszu na lata 2025-2028, w której wskazaliśmy między innymi na rozwój doradztwa oraz tworzenie w funduszu centrum kompetencji, jak również stosowania nowoczesnych instrumentów finansowych – wskazuje.

Wsparcie obejmie m.in. przygotowanie audytów energetycznych, studiów wykonalności, dokumentacji technicznej i analiz ekonomicznych. Program przewiduje także pomoc w przygotowaniu procedur przetargowych i zamówień publicznych. Dzięki temu samorządy i przedsiębiorstwa będą mogły szybciej i sprawniej przygotować projekty inwestycyjne oraz zwiększyć swoje szanse na pozyskanie środków zewnętrznych.

Przygotowana przy wsparciu ekspertów dokumentacja ma ułatwić samorządom ubieganie się o środki z programów takich jak Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) oraz Fundusz Modernizacyjny. Dzięki temu możliwe będzie przyspieszenie decyzji inwestycyjnych i usprawnienie procesu przyznawania dofinansowania. Program ma również dotrzeć do tych podmiotów, które dotąd nie podejmowały działań inwestycyjnych z powodu braku specjalistycznej wiedzy lub ograniczonych środków finansowych.

Realizacja planowanych modernizacji ma przynieść samorządom wymierne korzyści w postaci niższych kosztów energii i większej efektywności instalacji. Jednocześnie zwiększy się udział odnawialnych źródeł energii, co przełoży się na ograniczenie emisji gazów cieplarnianych. W dłuższej perspektywie działania te mają przyczynić się do poprawy jakości powietrza oraz komfortu życia mieszkańców zarówno dużych miast, jak i mniejszych gmin.

Jeszcze w tym roku planowany jest wybór firm doradczych, które będą wspierać beneficjentów programu. Po zakończeniu pilotażu NFOŚiGW rozważa kontynuację inicjatywy oraz jej rozszerzenie o kolejne sektory i nowe grupy odbiorców.

fot. NFOŚiGW
oprac. /kp/