• +48 502 21 31 22

Zielony Śląsk. Katowice w krajowej czołówce pod względem zalesienia

Z udziałem lasów sięgającym 42% powierzchni miasta stolica woj. śląskiego ustępuje miejsca jedynie Zielonej Górze.

Zielony Śląsk. Katowice w krajowej czołówce pod względem zalesienia

W miastach Górnego Śląska coraz większą uwagę zwraca się na ochronę terenów zielonych i leśnych. Szczególnym przykładem są Katowice, które mimo silnych tradycji przemysłowych należą dziś do najbardziej zalesionych dużych miast w Polsce. Lasy zajmują tam ok. 42% powierzchni miasta, co plasuje stolicę województwa w ścisłej krajowej czołówce pod względem udziału terenów leśnych. Duże kompleksy zieleni znajdują się m.in. w południowej części miasta, gdzie dominują rozległe obszary leśne będące częścią większego systemu przyrodniczego regionu. Pełnią one ważną funkcję nie tylko przy łagodzeniu skutków zmian klimatu, poprawie jakości powietrza czy retencji wody, lecz także społeczną i rekreacyjną dla mieszkańców miast konurbacji górnośląskiej.

W całym kraju widoczna jest tendencja do zwiększania powierzchni terenów leśnych. Jak wynika z analizy portalu GetHome.pl opartej na danych z Geoportal.gov.pl, wiele polskich miast w ostatnich latach powiększyło obszary leśne mimo rosnącej presji inwestycyjnej i rozwoju zabudowy. Największy przyrost odnotował Wrocław, gdzie w ciągu pięciu lat ich areał zwiększył się o 807 ha, czyli o ponad połowę. Oznacza to wzrost z ok. 1,5 tys. ha w 2020 r. do blisko 2,3 tys. ha w 2025 r.

Znaczące zmiany odnotowano także w innych dużych ośrodkach miejskich. W Poznaniu powierzchnia lasów zwiększyła się o ok. 500 ha, co oznacza wzrost o 15%, natomiast w Krakowie przybyło ok. 250 ha terenów leśnych, czyli o blisko 18% więcej niż pięć lat wcześniej. Co istotne, wzrosty te nastąpiły bez zmian granic administracyjnych miast, co oznacza, że nie wynikały z przyłączania nowych terenów.

W innych miastach skala zmian była mniejsza, jednak nie zaobserwowano zjawiska systematycznego wypierania lasów przez rozwój zabudowy. Przykładem jest Warszawa, gdzie mimo intensywnego rozwoju urbanistycznego powierzchnia lasów zwiększyła się o 13 ha i wynosi obecnie blisko 8 tys. ha, czyli 15% miasta. Charakterystycznym elementem krajobrazu stolicy są tzw. kliny zieleni, które przecinają różne części miasta i łączą większe kompleksy przyrodnicze.

Pod względem udziału lasów w powierzchni miasta liderem pozostaje jednak Zielona Góra, gdzie tereny leśne zajmują 55% obszaru. Za nią plasują się Katowice (42%), a ponad 20% udział lasów odnotowują także Bydgoszcz, Toruń, Olsztyn i Kielce. W grupie miast o średnim poziomie zalesienia znajdują się m.in. Białystok, Gdańsk, Szczecin, Lublin i Opole, gdzie lasy zajmują kilkanaście procent powierzchni. Z kolei poniżej 10% udziału terenów leśnych notują m.in. Łódź, Rzeszów i Gorzów Wielkopolski, co wynika głównie z uwarunkowań historycznych i geograficznych.

Autorzy analizy zwracają uwagę, że w ostatnich latach coraz większą popularność zyskuje koncepcja tzw. lasów społecznych. Zakłada ona zmianę podejścia do zarządzania terenami leśnymi w pobliżu miast poprzez większe uwzględnienie funkcji rekreacyjnych, edukacyjnych i ochrony bioróżnorodności. Pilotaż tego programu rozpoczął się w 2024 r. i objął m.in. Katowice, Warszawę, Toruń, Bydgoszcz, Wrocław i Kielce, a jego zasięg przekroczył 78 tys. ha.

Lasy w miastach coraz częściej traktowane są jako ważny element infrastruktury. Pełnią funkcję naturalnych regulatorów temperatury, poprawiają jakość powietrza i pomagają zatrzymywać wodę opadową. W warunkach postępujących zmian klimatycznych stają się strategicznym zasobem społecznym, a nie wyłącznie gospodarczym.

fot. arch. red.
oprac. /kp/

Podobne artykuły

Wyszukiwarka