Eksperci, przedstawiciele administracji publicznej, biznesu i sektora finansowego spotkali się podczas dwudziestu paneli dyskusyjnych i warsztatów poświęconych wyzwaniom związanym z transformacją energetyczną i gospodarczą. Polski Kongres Klimatyczny zgromadził w tym roku w sumie prawie 2 tys. uczestników, wśród których znalazło się ok. 200 prelegentów. Tegoroczna edycja pokazała zmianę kierunku debaty – coraz częściej obok celów klimatycznych pojawiają się kwestie związane z konkurencyjnością gospodarki i bezpieczeństwem energetycznym.

Program kongresu obejmował pięć głównych obszarów tematycznych, które dotyczyły przemysłu, energetyki, finansów i regulacji, inwestycji samorządowych oraz nowych technologii. Dyskusje koncentrowały się m.in. na konkurencyjności Unii Europejskiej, inicjatywie Clean Industrial Deal, cyfryzacji sektora energetycznego, finansowaniu transformacji oraz rozwoju innowacyjnych technologii. Podczas wystąpień inauguracyjnych i paneli eksperckich wielokrotnie podkreślano, że skuteczna transformacja klimatyczna wymaga stabilnych fundamentów gospodarczych. W ocenie uczestników bez utrzymania konkurencyjności gospodarki realizacja ambitnych celów dekarbonizacyjnych może okazać się trudna. Zwracano również uwagę, że Polska znajduje się w szczególnej sytuacji, ponieważ ze względu na strukturę gospodarki zasoby energetyczne oraz punkt wyjścia proces transformacji może być bardziej złożony i rozciągnięty w czasie niż w krajach, które od wielu lat inwestują w zielone technologie.

Jednocześnie w trakcie kongresu wybrzmiał wniosek, że transformacja energetyczna pozostaje nieuniknionym kierunkiem rozwoju. Uczestnicy wskazywali, że oprócz wpływu na rozwój gospodarczy i innowacyjność istotnym argumentem za jej kontynuacją jest także poprawa jakości życia i zdrowia publicznego w dłuższej perspektywie. Zielona transformacja została przedstawiona jako jeden z największych globalnych rynków inwestycyjnych. Proces ten nie dotyczy już wyłącznie ochrony środowiska, lecz obejmuje szerokie obszary gospodarki, w tym energetykę, przemysł, budownictwo, infrastrukturę, technologie oraz sektor finansowy. Wartość inwestycji w tym obszarze liczona jest obecnie w setkach miliardów euro rocznie, a tempo wdrażania nowych rozwiązań w dużej mierze decyduje o pozycji gospodarek i przedsiębiorstw w globalnych łańcuchach wartości.

Wiceminister klimatu i środowiska Miłosz Motyka zwrócił uwagę, że w obecnej sytuacji geopolitycznej Polski Kongres Klimatyczny coraz bardziej przybiera charakter wydarzenia poświęconego szeroko rozumianej energetyce i gospodarce. W jego ocenie kwestie klimatyczne nadal pozostają ważne, jednak coraz częściej ustępują miejsca debacie o bezpieczeństwie energetycznym i stabilności rynku energii. Podkreślił, że rozwój odnawialnych źródeł energii będzie jednym z głównych kierunków polityki państwa, zarówno z perspektywy klimatycznej, jak i ekonomicznej. Zaznaczył przy tym, że transformacja energetyczna nie stoi w sprzeczności z konkurencyjnością gospodarki, lecz może stać się jednym z czynników sprzyjających obniżeniu kosztów energii dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw.

Miłosz Motyka wskazał również na rosnące znaczenie inwestycji w OZE, w tym przede wszystkim w energetykę wiatrową na lądzie. Obok morskich farm wiatrowych i fotowoltaiki staje się ona coraz ważniejszym elementem krajowego miksu energetycznego, a jednocześnie zyskuje coraz większą akceptację społeczną. Jak podkreślił, rozwój tych technologii wynika przede wszystkim z przesłanek ekonomicznych oraz doświadczeń państw europejskich, gdzie większy udział odnawialnych źródeł energii często przekłada się na niższe ceny energii.

Wiceminister zwrócił również uwagę na konieczność równoległego rozwoju infrastruktury energetycznej, w tym modernizacji sieci przesyłowych i dystrybucyjnych oraz budowy magazynów energii. Takie inwestycje mają umożliwić skuteczną integrację odnawialnych źródeł energii z systemem energetycznym. Wskazał także, że Polska powinna tworzyć równe warunki konkurencji dla wszystkich technologii energetycznych, jednak to właśnie OZE w połączeniu z energetyką jądrową już dziś stanowią fundament nowoczesnego systemu energetycznego.

Miłosz Motyka zaznaczył też, że opóźnianie transformacji może oznaczać ryzyko utraty konkurencyjności gospodarki. Zwrócił uwagę, że inwestycje w zielone technologie przyspieszają na całym świecie, zarówno w Europie, jak i w Stanach Zjednoczonych czy Chinach. Jednocześnie przypomniał, że transformacja energetyczna ma znaczenie nie tylko gospodarcze, lecz także społeczne i zdrowotne, ponieważ wpływa na jakość powietrza oraz warunki życia mieszkańców.

W debatach uczestniczyli przedstawiciele administracji rządowej i największych firm energetycznych oraz przemysłowych. Wśród nich znaleźli się m.in. wiceminister klimatu i środowiska Urszula Zielińska, wiceminister funduszy i polityki regionalnej Jacek Karnowski, wiceminister cyfryzacji Rafał Rosiński, senator Adam Szejnfeld, a także przedstawiciele największych spółek energetycznych i przemysłowych.

Jednym z partnerów strategicznych wydarzenia były Wody Polskie. W kontekście zmian klimatycznych i transformacji energetycznej coraz większego znaczenia nabierają zasoby wodne, które są postrzegane nie tylko w wymiarze środowiskowym, lecz także jako element bezpieczeństwa energetycznego państwa. Rozwój energetyki wodnej, uznawanej za stabilne i niskoemisyjne źródło energii, może odegrać ważną rolę w budowie odpornej i zrównoważonej gospodarki. Jak podkreślił prezes Wód Polskich Mateusz Balcerowicz, instytucja ta wspiera rozwój energetyki wodnej poprzez udostępnienie blisko czterech tysięcy lokalizacji pod inwestycje. – Dzięki wykorzystaniu istniejących piętrzeń minimalizujemy wpływ inwestycji na środowisko. W pełni wykorzystując dostępny potencjał, tworzymy warunki do rozwoju nowoczesnej, niskoemisyjnej energetyki, łącząc korzyści ekonomiczne i ekologiczne oraz wzmacniając lokalne bezpieczeństwo energetyczne. To szczególnie ważne w dobie zmian klimatycznych, gdyż racjonalne zarządzanie zasobami wodnymi będzie miało kluczowe znaczenie dla budowy odporności państwa – podsumował Mateusz Balcerowicz.

fot. Polski Kongres Klimatyczny
oprac. /kp/