Sejm uchwalił nowelizację ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, która rozszerza kompetencje inspekcji w zakresie przeciwdziałania nadużyciom na rynku pracy. Zgodnie z przyjętymi przepisami inspektorzy będą mogli podejmować działania prowadzące do przekształcenia pozornych umów cywilnoprawnych lub kontraktów B2B w umowy o pracę, jeśli w rzeczywistości spełniają one warunki stosunku pracy. Za przyjęciem ustawy zagłosowało 230 posłów, przeciw było 20, a 178 wstrzymało się od głosu.

Nowelizację poparli niemal wszyscy Koalicji Obywatelskiej i PSL, a także – w całości – kluby Lewicy, Polski 2050 i Centrum. Klub PiS w przeważającej części wstrzymał się od głosu, a dwóch jego posłów zagłosowało przeciw. Przeciwko przyjęciu nowych przepisów opowiedzieli się także wszyscy głosujący posłowie Konfederacji.

Przed głosowaniem nad całością projektu Sejm przyjął pakiet poprawek rekomendowanych przez Komisję Polityki Społecznej i Rodziny. Miały one głównie charakter doprecyzowujący i legislacyjny. Posłowie odrzucili natomiast wniosek Konfederacji o odrzucenie projektu w całości, a także poprawki zgłoszone jako wnioski mniejszości. Jedna z przyjętych poprawek, zgłoszona przez kluby Koalicji Obywatelskiej, PSL i Lewicy, doprecyzowuje, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym decyzji inspektora pracy będzie uwzględniana wola stron, o ile nie jest ona sprzeczna z prawem, w szczególności z przepisami prawa pracy, zasadami współżycia społecznego lub nie zmierza do obejścia prawa.

Do przyjęcia ustawy odniosła się ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk. – Większość sejmowa właśnie przyjęła rządowy projekt ustawy wzmacniający Państwową Inspekcję Pracy. Prace nad ostatecznym kształtem projektu nie były ani krótkie, ani łatwe, ale pokazały, że tam gdzie jest szacunek, dialog i współpraca, można wypracowywać dobre i potrzebne prawo. Dzisiaj jesteśmy krok bliżej w kierunku stabilizacji i bezpieczeństwa polskich pracowników – napisała.

Zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami odwołanie od decyzji inspektora pracy będzie mogło trafić najpierw do okręgowego inspektora pracy, a następnie do sądu pracy. Do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia decyzja inspektora nie będzie podlegała natychmiastowemu wykonaniu, co oznacza odejście od wcześniejszego pomysłu nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności.

Projekt przewiduje również, że w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości okręgowy inspektor pracy będzie mógł wybrać odpowiedni środek reakcji. Może to być wydanie polecenia, decyzja o ustaleniu istnienia stosunku pracy albo skierowanie sprawy do sądu. Jeżeli po interwencji inspektora pracodawca i pracownik zawrą umowę o pracę, a inspektor uzna to rozwiązanie za prawidłowe, postępowanie zostanie zakończone bez dalszych czynności administracyjnych.

Nowe przepisy przewidują również możliwość zmiany sposobu realizacji umowy cywilnoprawnej tak, aby usunąć elementy charakterystyczne dla stosunku pracy i dostosować ją do obowiązujących przepisów. Inspektor pracy będzie oceniał, czy takie działania rzeczywiście eliminują naruszenia. W przypadku negatywnej oceny może zostać wszczęte postępowanie administracyjne prowadzące do wydania decyzji o istnieniu stosunku pracy lub skierowania sprawy do sądu.

Od decyzji okręgowego inspektora pracy będzie można odwołać się do sądu w terminie 30 dni, a przepisy zakładają, że sąd powinien rozpatrzyć sprawę w ciągu kolejnych 30 dni.

Przyjęta nowelizacja jest jednym z tzw. kamieni milowych, których realizacja warunkuje wypłatę środków z Krajowego Planu Odbudowy. Oznacza to, że przyjęcie nowych regulacji ma znaczenie nie tylko dla rynku pracy, lecz także dla uruchomienia kolejnych funduszy unijnych dla Polski.

Do reformy odniosły się związki zawodowe. Przewodniczący Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych Piotr Ostrowski ocenił, że nowe przepisy stanowią kompromisowe, ale dobre rozwiązanie wzmacniające Państwową Inspekcję Pracy. Zaznaczył jednak, że wcześniejsze wersje projektu w większym stopniu chroniły interesy pracowników.

Nowelizacją zajmie się teraz Senat podczas rozpoczynającego się posiedzenia.

fot. freepik.com
oprac. /kp/